Trạm dừng nghỉ Bắc–Nam chậm tiến độ: Vì sao mãi chưa xong?
Vì sao các trạm dừng nghỉ trên cao tốc Bắc – Nam vẫn chưa hoàn thành?
Chỉ còn 5 tháng trước thời hạn bàn giao toàn tuyến cao tốc Bắc – Nam phía Đông giai đoạn 1, nhưng nhiều trạm dừng nghỉ vẫn trong tình trạng chậm tiến độ, thậm chí chưa được khởi công. Tình trạng này không chỉ ảnh hưởng đến trải nghiệm của người dân mà còn đặt ra câu hỏi về cơ chế phối hợp giữa các bộ ngành và địa phương.
Mặt bằng chậm bàn giao là nút thắt lớn nhất
Tổng cộng có 36 trạm dừng nghỉ được quy hoạch dọc tuyến cao tốc Bắc – Nam. Trong đó, 18 trạm đã ký hợp đồng với nhà đầu tư, nhưng chỉ có 2 trạm đang thi công. Nhiều địa phương vẫn chưa bàn giao đủ mặt bằng, khiến nhà đầu tư không thể triển khai.
Các tỉnh như Quảng Trị, Quảng Ngãi, Bình Định, Khánh Hòa, Ninh Thuận, Bình Thuận, Đồng Nai, Kiên Giang được Thủ tướng yêu cầu bàn giao mặt bằng trước ngày 20/5. Tuy nhiên, đến nay, vẫn còn nhiều vị trí chưa thể thi công do vướng giải phóng mặt bằng.
Thay đổi quy mô gây phát sinh thủ tục
Theo Quyết định 938 năm 2023, quy mô mỗi trạm dừng nghỉ được nâng lên 3 – 5 ha mỗi bên đường, trong đó có bãi đỗ xe, khu dịch vụ, khu kỹ thuật. Việc thay đổi quy mô khiến địa phương phải điều chỉnh quy hoạch, thực hiện lại các thủ tục pháp lý, dẫn đến chậm tiến độ.
Ngoài ra, trạm dừng nghỉ hiện không nằm trong hệ thống công trình hạ tầng bắt buộc, nên địa phương gặp khó khăn trong việc ưu tiên bố trí đất và kinh phí giải phóng mặt bằng.
Vướng pháp lý do thay đổi luật
Dự án được triển khai theo hình thức xã hội hóa. Tuy nhiên, các quy định pháp lý thay đổi liên tục khiến một số địa phương phải tạm dừng lựa chọn nhà đầu tư. Một số luật mới có hiệu lực, như Luật Đất đai 2024, Luật Đấu thầu 2023, dẫn tới phải điều chỉnh quy trình và hồ sơ.
Song song đó, nhà đầu tư phải hoàn tất đánh giá tác động môi trường – thủ tục vốn tốn nhiều thời gian.
Bộ ngành yêu cầu đẩy nhanh tiến độ
Cục Đường bộ Việt Nam đang phối hợp với các địa phương, yêu cầu bàn giao mặt bằng trong tháng 6 để kịp khởi công. Bộ Giao thông Vận tải cũng chỉ đạo rút ngắn thời gian thẩm định, ưu tiên cấp phép cho các trạm đã hoàn thiện hồ sơ.
Mục tiêu đặt ra là trong quý IV/2025, ít nhất 8 trạm dừng nghỉ sẽ hoàn thành giai đoạn cơ bản để phục vụ phương tiện lưu thông và đảm bảo an toàn cho hành trình dài.
Kết luận
Trạm dừng nghỉ là một phần không thể thiếu trong hệ sinh thái cao tốc, giúp đảm bảo an toàn, nghỉ ngơi, tiếp nhiên liệu và dịch vụ thiết yếu. Việc chậm tiến độ vì các nguyên nhân từ thủ tục pháp lý, thay đổi quy mô đến giải phóng mặt bằng cho thấy cần một cơ chế thống nhất, quyết liệt và linh hoạt hơn để đồng bộ với tốc độ phát triển hạ tầng hiện