Khi đất đai trở thành nguồn lực phát triển đô thị bền vững
TP.HCM giữ lại nguồn thu đất từ 2026: Cơ hội bứt phá hạ tầng đô thị
Từ năm ngân sách 2026, TP.HCM sẽ giữ lại 80% nguồn thu từ tiền sử dụng và thuê đất. Quy định này nằm trong Luật Ngân sách Nhà nước (sửa đổi) được Quốc hội thông qua ngày 25/6/2025. Đây là cú hích lớn giúp TP.HCM đẩy mạnh đầu tư hạ tầng sau sáp nhập với các địa phương lân cận.
Vì sao TP.HCM giữ lại phần lớn nguồn thu từ đất?
Là trung tâm kinh tế lớn nhất Việt Nam, TP.HCM đóng góp khoảng 1/3 tổng thu ngân sách quốc gia. Với năng lực tài chính mạnh mẽ, thành phố không thuộc nhóm nhận hỗ trợ cân đối từ trung ương. Do đó, chính sách giữ lại phần lớn nguồn thu đất đai thể hiện sự phân quyền tài chính mạnh mẽ, đúng với năng lực địa phương.
Lộ trình thực hiện chính sách tài chính mới
Theo quy định tại Luật sửa đổi, tỷ lệ phân chia 80/20 sẽ bắt đầu từ năm 2026.Tuy nhiên, một số quy định về phân bổ dự toán và sử dụng Quỹ Dự trữ tài chính sẽ có hiệu lực từ ngày 1/7/2025. Điều này sẽ giúp TP.HCM linh hoạt hơn trong quản lý chi tiêu và đầu tư công.
TP.HCM từng đề xuất giữ lại 100% nguồn thu đất
Ngày 18/6, tại phiên họp Chính phủ, Phó Bí thư Nguyễn Thanh Nghị đề xuất cho TP.HCM giữ lại toàn bộ thu từ đất trong 5 năm. Mục đích là để đầu tư các dự án giao thông trọng điểm, đặc biệt sau kế hoạch sáp nhập với Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu.
Tuy nhiên, để đảm bảo công bằng ngân sách quốc gia, Chính phủ thống nhất phương án 80%.
Tác động thực tế đến ngân sách và hạ tầng
Theo TS Trần Hoàng Ngân (Viện Nghiên cứu Phát triển TP.HCM), việc chia sẻ 20% nguồn thu có thể khiến thành phố hụt khoảng 33.000 tỷ đồng mỗi năm. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ các công trình như:
-
Các tuyến metro
-
Đường vành đai 3, vành đai 4
-
Hạ tầng giao thông liên vùng phía Nam
Luật Ngân sách sửa đổi: Cơ hội tự chủ cho TP.HCM
Luật mới nhằm tăng quyền tự chủ tài chính và giảm thủ tục hành chính. Đồng thời, giúp đẩy nhanh tiến độ giải ngân đầu tư công. TP.HCM được phép ứng trước 50% Quỹ Dự trữ tài chính để triển khai các dự án như metro, cao tốc.
Cơ hội và thách thức đặt ra
Chính sách giữ lại 80% nguồn thu đất là bước tiến lớn trong quản lý tài chính đô thị. Tuy nhiên, TP.HCM cũng cần minh bạch trong sử dụng nguồn vốn, tránh thất thoát, lãng phí. Đây là cơ hội nâng cao năng lực cạnh tranh và hiện đại hóa đô thị sau khi mở rộng địa giới hành chính.
Lời khuyên cho doanh nghiệp & người dân: Hãy theo dõi các thay đổi chính sách về đất đai, quy hoạch và ngân sách để kịp thời tận dụng các cơ hội phát triển mới trong giai đoạn 2026–2030.