Miền Trung oằn mình trong mưa lũ: Lộ điểm yếu quy hoạch, hạ tầng chống thiên tai - Asian Holding

Miền Trung oằn mình trong mưa lũ: Lộ điểm yếu quy hoạch, hạ tầng chống thiên tai

Ngày13 tháng 11.2025

Mưa lũ dồn dập khiến miền Trung lao đao

Nhiều tỉnh miền Trung đang oằn mình chống chọi với mưa lũ kéo dài. Nước lũ dâng nhanh, nhiều nơi bị ngập sâu hàng mét. Hàng loạt tuyến đường, nhà cửa và hoa màu bị cuốn trôi hoặc hư hỏng nặng. Người dân phải sơ tán khẩn cấp đến khu vực an toàn. Lũ về nhanh, rút chậm cho thấy khả năng thoát nước còn rất yếu. Các đô thị như Huế, Đà Nẵng, Quảng Nam trở thành tâm điểm ngập lụt nghiêm trọng. Tình hình này đặt ra vấn đề lớn về điểm yếu quy hoạch hạ tầng chống thiên tai.

Cảnh báo đợt lũ sắp tới trên các sông miền Trung từ 30/10 - 4/11

Nguyên nhân từ quy hoạch và hạ tầng yếu kém

Nhiều khu dân cư được xây dựng ngay tại vùng trũng hoặc ven sông. Quy hoạch đô thị chưa chú trọng đến dòng chảy tự nhiên và thoát nước. Hệ thống cống ngầm cũ kỹ, nhỏ hẹp nên dễ quá tải khi mưa lớn. Việc bê tông hóa nhanh khiến đất không còn khả năng thấm nước. Các dự án đô thị mới ít chú trọng đến không gian xanh và hồ điều hòa. Hệ thống cảnh báo mưa lũ còn thủ công, thiếu tính dự báo và liên kết vùng. Đó là những điểm yếu quy hoạch hạ tầng chống thiên tai đã tồn tại nhiều năm.

Hệ quả nghiêm trọng đối với người dân và kinh tế

Ngập lụt làm gián đoạn giao thông, sản xuất và sinh hoạt hằng ngày. Nhiều khu công nghiệp phải ngưng hoạt động do nước tràn vào. Thiệt hại về nông nghiệp và tài sản của người dân tăng nhanh sau mỗi đợt lũ. Học sinh không thể đến trường, hàng hóa không thể lưu thông kịp thời. Điều đáng lo là tình trạng này lặp lại hằng năm mà chưa có giải pháp căn cơ. Sự thiếu đồng bộ trong quy hoạch đã khiến nhiều dự án chống ngập không phát huy hiệu quả.

Cần đổi mới quy hoạch theo hướng thích ứng khí hậu

Miền Trung là vùng hẹp, địa hình dốc, mưa tập trung nên rất dễ ngập. Vì vậy, quy hoạch cần dựa trên đặc điểm địa hình và khí hậu thực tế. Các đô thị phải được thiết kế theo hướng “sống chung với nước” thay vì chống lại nước. Hạ tầng mới nên có hồ điều hòa, kênh thoát nước và hành lang xanh. Công nghệ GIS và dữ liệu lớn cần được ứng dụng trong quản lý quy hoạch. Chính quyền nên cập nhật bản đồ rủi ro thiên tai để điều chỉnh quy hoạch phù hợp. Đây là bước quan trọng để khắc phục điểm yếu quy hoạch hạ tầng chống thiên tai.

Giải pháp phát triển đô thị bền vững cho miền Trung

Các địa phương cần ưu tiên đầu tư hạ tầng chống ngập, thoát nước và xử lý rác thải. Việc trồng rừng phòng hộ ven biển và khôi phục rừng đầu nguồn nên được đẩy mạnh. Cần khuyến khích người dân xây dựng nhà ở thích ứng với mưa lũ. Mô hình đô thị xanh, đô thị sponge (bông mút nước) cần được nhân rộng. Các dự án mới phải có hệ thống cảnh báo sớm và vùng thoát hiểm an toàn. Sự phối hợp giữa các tỉnh trong lưu vực sông là yếu tố quan trọng để giảm thiểu rủi ro thiên tai.

Kết luận

Miền Trung đang phải gánh chịu hậu quả nặng nề từ mưa lũ và quy hoạch thiếu bền vững. Hàng năm, thiên tai liên tục nhắc nhở về điểm yếu quy hoạch hạ tầng chống thiên tai. Để giảm thiểu thiệt hại, các địa phương cần thay đổi tư duy phát triển đô thị. Quy hoạch phải đặt yếu tố khí hậu và con người lên hàng đầu. Chỉ khi hạ tầng được đầu tư đồng bộ và khoa học, miền Trung mới có thể vững vàng trước thiên tai.